Vragen aan de reumatoloog (deel 2)

Elke week leggen we een selectie van medische vragen voor aan ons artsenteam.
Hier lees je de (ingekorte) vragen en de antwoorden erop.
Heb je zelf een vraag aangaande reumatoïde artritis?
Stuur naar ra@raliga.be.
De vraagsteller blijft volledig anoniem.

 

Vragen aan de reumatoloog.

Opmerking: Gelieve de vragen aan de dokter puur algemeen te houden en niet 'consultatiegericht'! Zonder kennis van het dossier kan en mag de dokter hier niet diepgaand op ingaan.

De laatste tijd krijgen we talrijke vragen binnen over andere reumatische aandoeningen.
Vriendelijk verzoek de vragen te beperken tot reumatoïde artritis.
Vele antwoorden vindt men trouwens reeds op de website in de rubriek 'Wat is reuma'.
Consulteer eveneens de verschillende rubrieken in de website of gebruik de 'ZOEK' functie. (webmaster)

Top

    Top

    Kan Ledertrexate smaakveranderingen geven, ook al neem je dit reeds een tijd?

    Inderdaad smaakveranderingen, ondermeer roestsmaak, worden vaak beschreven daags na inname van metotrexate. Meestal verdwijnen deze klachten 24 tot 48 uur na inname.

    Vraag beantwoord in augustus 2012 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Lijd sedert een jaar aan RA en neem reeds 6 maand Ledertrexate (2 x 3 pilletjes per week). Klachten zijn sterk verminderd en het leven is draaglijker geworden. Echter een 3-tal weken geleden is huiduitslag (netelroos) beginnen optreden, specifiek op de dagen van inname met ondraaglijke jeuk tot gevolg - de bobbels verdwijnen zeer traag. Is het gewenst dat ik overschakel naar een ander medicament? 'k Heb schrik dat gans mijn lichaam vol uitslag zou komen - de jeuk is nu al belastend. Raar is dat in bed deze rode bobbels ontstaan. Graag uw mening.

    Allergische reacties en huiduitslag kan optreden door gebruik van metotrexate. Dit hoeft niet noodzakelijk vanaf de eerste inname. Het kan gerust na jaren onverwikkeld gebruik. Het beste lijkt me overleg te plegen met uw behandelend arts en deze kwestie te bespreken. Hij/zij kan samen met u bepalen of metotrexate wel degelijk de oorzaak is.

    Vraag beantwoord in juni 2012 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Ik heb sedert geruime tijd RA. Eigenlijk al 17 jaar maar de diagnose werd pas over enige jaren gesteld. Ik ga een 3-tal jaar bij een reumatoloog die mij Ledertrextate voorgeschreven heeft onder vorm van inspuiten (10 mg) en daarnaast neem ik ook nog ibuprofen. Ondertussen heb ik een heupprothese moeten laten plaatsen. Daar mijn reumatoloog wat ouder wordt ben ik bij een jongere reumatoloog op afspraak geweest. Ik heb terug het bloedonderzoek moeten laten doen en röntgenfoto's laten maken. Nu maak ik mij serieus zorgen. De nieuwe reumatoloog heeft mijn dosis Ledertrextate verhoogd (15 mg), heeft mij prednisolone (5mg) voorgeschreven en daarnaast ook Plaquenil (2 tabletten per dag). Ik werk voltijds en ik zou het ook zo willen houden. Ik ben 57 jaar oud. Ik vraag mij dus af of al die medicamenten wel nodig zijn (vooral als ik hoor hoe schadelijk deze medicijnen kunnen zijn).

    Het streefdoel van de reumatoloog is vandaag de dag veranderd. We zijn niet tevreden met een 'beetje' maar we gaan voor remmisie (afwezigheid van symptomen van reumatoïde artritis ) of indien niet mogelijk naar de laagst mogelijke ziekteactiviteit. Enkel op deze manier kan de evolutie van de ziekte een halt toegeroepen worden, kunnen symptomen tot een minimum herleid worden, kan beschadiging afgeremd worden en functioneren bewaard blijven. Dit doen we door in overleg met patiënt telkenmale effect en nevenwerkingen van therapie te evalueren en zo nodig therapie aan te passen tot streefdoel wordt bereikt: treat to target is het nieuwe moto.

    Indien de ziekteactiviteit onvoldoende gecontroleerd is, dient de basistherapie bijgesteld te worden en kan geopteerd worden om een tweede antireumaticum bijgeschakeld te worden. Soms dienen cortisone gedurende korte tijd bijgeschakeld te worden om de ziekteactiviteit snel af te remmen.

    Vanzelfsprekend is er een bezorgdheid naar nevenwerkingen toe en dient deze besproken te worden met de arts. Telkens moet gewikt en gewogen worden of de nevenwerkingen het effect overtreffen. Toch kan je in de behandeling van een chronische ziekte niet onderuit aan behandeling omdat de afloop zonder behandeling nog erger is dan de nevenwerkingen: permanente gewrichtsbeschadiging en functieverlies, verhoogd risico op hart en vaataandoeningen en eveneens verwikkelingen van ziekte zoals bv. thv longen en nieren.

    Vraag beantwoord in juni 2012 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Heeft de anti-ccp test dezelfde diagnostische waarde bij kinderen als bij volwassenen? Literatuur en bijsluiter testkit geven weinig info.

    CCP-antistoffen worden vaker weerhouden in de sera van patiënten met juveniele idiopathische artritis (JIA) met uitgebreide gewrichtserosies en gewrichtsdestructies. CCP- antistoffen worden ook vaker gezien bij patiëntjes met een RF positieve polyarticulaire JIA dan bij andere subtypes van JIA. De aanwezigheid van CCP-antistoffen bij kinderen met JIA kan gebruikt worden als prognostische factor. De aanwezigheid van CCP-antistoffen duidt meestal op een potentieel ernstiger ziekteverloop en vormt aldus een indicatie tot opstarten van agressievere therapie.

    Vraag beantwoord in mei 2012 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Sinds vandaag ben ik in behandeling voor RA en neem prednisolone en 15mg Ledertrexate. Ik ben nogal een gepassioneerd fietser en fietste voor de klachten tot 20u/week. In september zou ik een fietsreis van Wieze naar de Mont Ventoux meedoen. Mijn vraag is dan ook of ik hiervoor mijn training daarnaartoe kan opbouwen zodat ik in september 7 dagen na elkaar 6u/dag kan fietsen?
    Is dit aangewezen tijdens het nemen van deze medicatie, uiteraard er vanuitgaande dat de klachten draaglijk blijven?

    Op zich zal Ledertrexate geen invloed hebben op het inspannings– en uithoudingsvermogen. Evenwel dient rekening gehouden te worden dat er toch een aantal belangrijke lichamelijke veranderingen kunnen optreden:

    1. de globale belastbaarheid van de spieren neemt af en aldus kan een achteruitgang in de algemene lichamelijke conditie worden waargenomen met verminderen van uithoudingsvermogen. Hiermee dient in de trainingsopbouw rekening gehouden te worden.
    2. Patiënten met reumatoïde artritis zijn gevoeliger voor peesletsels en peesoverbelasting. Ook hier dient rekening gehouden te worden tijdens trainingssessies. Opwarming en recuperatietrainingen zijn zeker aangewezen.
    3. Tenslotte onafhankelijk van de leeftijd en los van het hebben van reumatoïde artritis, dient bij dergelijke inspanning best een bezoek vooraf aan de cardioloog gebracht te worden teneinde hart en vaataandoeningen uit te sluiten..

    Vraag beantwoord in mei 2012 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Er wordt bij mij onderzocht of ik een vorm van ontstekingsreuma heb. Kortgeleden heb ik een injectie gekregen met 3 ml depo-medrol. Na twee weken merkte ik dat veel van mijn klachten flink verminderden. Drie weken na de injectie kreeg ik een pet/ct scan. Mijn vraag is, kan de prednison invloed hebben op dergelijk onderzoek naar ontstekingsklachten?

    Het doel van een pet-scan kan zijn occulte of verborgen haarden van ontsteking in het lichaam op te sporen. Het gebruik van steroïden in een korte tijdsspanne voorafgaand aan pet-ct scan kan inderdaad het resultaat van het onderzoek beïnvloeden wanneer een ontstekingsproces in het lichaam aanwezig is zoals bv. polymyalgia reumatica of bijvoorbeeld large cell vasculitis (arteriitis temporalis). Steroïden kunnen het ontstekingsproces onderdrukken zodat het onderzoek een vals negatief beeld geeft. Derhalve dient met uw arts een duidelijke planning gemaakt te worden inzake tijdstip toedienen steroïden en de pet/ct scan.

    Vraag beantwoord in mei 2012 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Kan de diagnose reumatoïde artritis (bewezen met bloedafname)na 15 jaar verdwenen zijn? RA is nu niet meer terug te vinden in mijn bloed toch blijf ik met klachten zitten.

    Bij reumatoïde artritis kan het lichaam bepaalde eiwitten produceren gericht tegen onderdelen van het lichaam zelf. Men spreekt van auto-antilichamen. De meest bekende hiervan is de reuamfactor. De hoogte of de laagte hiervan zegt niets over de activiteit van de ziekte zelf. Het verdwijnen van de antistoffen betekent niet dat de ziekte verdwenen is. In het instaan en onderhouden van de ziekte spelen meerde auto-antistoffen een rol alsook talrijke stoffen die ontsteking onderhouden, alsook de witte bloedcellen. Het verdwijnen dus van een stof of één eiwit betekent dus niet dat de ziekte op zijn retour is.

    Vraag beantwoord in maart 2012 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Ik ben in de beginfase van RA en juist onder behandeling van een reumatoloog. Begonnen met prednison, en voorbericht over vervolg tezijnertijd met methotrexaat. Googlen bracht mij op uw zeer informatieve website. Op de eerste pagina: Wat is RA staat een diagram. Dit geeft de richting aan van het te verwachten proces. Echter de tijdslijn is niet nader geduid, alleen toekomstgericht. Is - in algemene termen - iets meer te vertellen over deze tijdslijn? [Ik ben man en 72 jaar]
    Tijdslijn.
    Er staat op de horizontale as in het diagram een pijl naar rechts, tijdsprognose. Hier staat geen enkele tijdseenheid maand, jaar op aangegeven. Mijn vraag: kan een (aanduiding van de) tijdsduur aangegeven worden?

    Schade kan zich reeds ontwikkelen in de eerste zes maand na het begin van de klachten; derhalve is vroegtijdige diagnose en opstarten vroegtijdig van intense therapie aangewezen in het geval van reumatoïde artritis. Een vroegtijdige diagnose en intense therapie zal zowel op korte termijn, op middenlange termijn alsook op late termijn in het voordeel van de patiënt spelen.

    Vraag beantwoord in maart 2012 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Ik heb vernomen van mijn verpleegster dat Ledertrexate (inspuitingen) uit de handel zou genomen worden. Ik krijg iedere week een inspuiting met Ledertrexate (2 x 5mg). Is dit zo en wat moeten wij nu doen?

    Dit is een misverstand. Het is zo dat de flacons met poeder, waarbij apart oploswater moest gekocht worden, inderdaad verdwijnen. Ledertrexate zal net zoals Emtexate vooropgelost blijven verkocht worden voor intramusculaire toediening. Waarschijnlijk zal in de loop van de komende periode in België ook Ledetrexate ter beschikking komen voor onderhuidse toediening.

    Vraag beantwoord in maart 2012 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Sinds ongeveer een jaar word ik behandeld met Cimzia. Dit is een medicatie die voor mij heel goed helpt. Zo goed, dat het gebruik van Ledertrexate heel erg beperkt is (nog 3 pilletjes per week).
    Omdat ik me zo goed voel, wil ik eigenlijk ook best terug gaan sporten. Vroeger was ik heel erg bedreven in judo. Toen ging ik 4 keer per week anderhalf uur trainen. We zijn momenteel 10 jaar verder (en ouder). Ik ben helemaal niet van plan om nog zo intensief te trainen als vroeger, maar ik had gedacht aan een uurtje of twee per week, NIET competitie gericht. Zou dit mogelijk zijn?

    Geen enkel probleem, respecteer gewoon dat je moet opbouwen, net zoals sporters na een winterstop of langdurige onderbreking. Een tweede principe is dat je telkens in staat moet zijn de dag na een fysieke inspanning, dezelfde fysieke inspanning te leveren als de dag ervoor. Is dit niet het geval, dan ben je in het rood geweest en dien je de activiteiten bij te sturen. Er zijn geen specifieke sporten aan te bevelen, maar contactsporten zijn te mijden.

    Vraag beantwoord in maart 2012 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Mijn zoontje van 2,5 heeft fikse keel- en oorontsteking gehad. Op gegeven moment vervelden zijn tenen. Dus streptokokken infectie. Op gegeven moment had hij erge pijn in zijn benen. Hij kon niet meer lopen. Na 2 dagen trok dit gelukkig weg. Nu 2mnd later geeft hij nog steeds af en toe pijn aan voornamelijk aan zijn knieën. Ook wrijft hij erg vaak in zijn ogen, hij lijkt daar last van te hebben. Is het mogelijk dat hij RA heeft? tgv de streptokokken?

    ‘Acuut reuma’ kan aanzien worden als een vorm van een reactieve artritis. Deze treedt vaak op na een infectie met streptococcen van de keel. Deze ziekte kwam vroeger geregeld bij kinderen voor, maar is nu in de Westerse maatschappij een zeldzaamheid geworden. Er bestaat geen relatie tussen acuut reuma op kinderleeftijd en eventueel op volwassen leeftijd optredende reumatoïde artritis.
    De eerste aanval treedt meestal tussen het derde en vijftiende levensjaar op. Het begint met koorts en gewrichtspijn, ruim twee weken na de keelontsteking. Er is sprake van verspringende artritis (= gewrichtsontsteking), waarbij steeds een groot gewricht (bv. knie) maximaal een week is aangedaan. 50 % van de kinderen krijgt ook hartproblemen. Bij één op tien kinderen treedt ook ‘Chorea’ op. Een aanval van acuut reuma duurt meestal drie maanden. Er kan een recidief optreden bij recidief van een streptococcen infectie.
    In deze situatie lijkt het dan ook best de vermeldde symptomen met uw behandeld arts te bespreken: de behandeling in de acute fase van koorst en artritis is bedrust, penicilline en aspirine-achtigen. Na bewezen acuut reuma wordt profylactisch begonnen gedurende minstens 5 jaar met Penadur-injecties om een recidief van een streptococcen infectie te voorkomen.

    Vraag beantwoord in maart 2012 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Op mijn werk heb ik vernomen dat Ledertrexate een vorm van 'chemo' is. Dit werd me niet gezegd en waarom wordt dit gebruikt bij RA?
    Kan dit medicijn smaakveranderingen teweeg brengen?

    De eerste toepassing van Ledertrexate dateert begin de jaren 50 waar het product werd gebruikt bij de behandeling van bepaalde kankers. Evenwel werd Ledertrexate pas wereldwijd in de reumatologie geïntroduceerd in 1987. De dosissen die gebruikt worden in de oncologie zijn niet vergelijkbaar met de dosissen die gebruikt werden/worden in de reumatologie. De nevenwerkingen zijn ook van een totaal andere orde in de chemo dan in de dosissen aangewend in de reumatologie. Ledertrexate wordt actueel als gouden standaard aanvaard in de behandeling van reumatoïde artritis. Het woord chemo gebruiken vind ik dan ook niet toepasselijk: in de reumatologie wordt het omschreven als DMARD, een medicijn dat het ziekteverloop beïnvloeden gaat en inwerkt op de witte bloedcellen die aan de basis liggen van het ontwikkelen van reumatoïde artritis. Het kan inderdaad smaakveranderingen teweeg brengen, een subjectieve klacht die in mijn ervaring voorkomt bij 10-15 % van de patiënten.

    Vraag beantwoord in februari 2012 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Graag had ik van u vernomen of er een alternatief of een generisch middel bestaat voor Lederextrate?

    Metotrexate is de stofnaam, Ledertrexate® en Emtexate® zijn de commerciële namen. Enkel Ledertrexate is naast de inspuitbare vorm, beschikbaar in tablet vorm. Emtexate is enkel beschikbaar in inspuitbare vorm. Beide producten zijn voor patiënten even duur, t.t.z. 0 euro tenzij een kleine vergoeding die vroeger werd gevraagd voor oploswater bij Ledertrexate ampulles.
    Alternatieven zijn mogelijk maar zijn afhankelijk van de ziekte activiteit en eventuele terugbetalingsregelingen. Dit dient best met uw reumatoloog besproken te worden.

    Vraag beantwoord in februari 2012 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Mijn moeder lijdt aan RA en ze neemt hiervoor de nodige geneesmiddelen (bereide cortisone + Ledertrexate) die de ziekte "proberen" onder controle te houden. Toch heeft ze bijna elke maand last van een rode tranende oog die als een steen voelt van binnen met enorm veel pijn. Mijn vraag is: houdt dit verband met RA?

    RA kan inderdaad meerdere oogproblemen geven. Het meest frequent zijn droge ogen (keratoconjunctivitis sicca) ikv secundair Sjögren syndroom, doch dit is meestal bilateraal (aan beide ogen) en gaat vaak gepaard met ook klachten van een droge mond. Minder frequent zijn episcleritis en scleritis, een vorm van oogontsteking waarbij het oog snel rood wordt en traant en in geval van scleritis ook zeer pijnlijk is. Zelden komt ook uveïtis en ulceratieve keratitis voor bij RA. Uiteraard kan een oogarts het best het onderscheid maken tussen deze verschillende vormen van oogontstekingen en het verband met RA, waarna u dit kan bespreken met uw reumatoloog.

    Vraag beantwoord in januari 2012 door Dr. Elke Geens, reumatoloog, ZNA Jan Palfijn, Merksem

    Top

    Vraag i.v.m. gebruik Enbrel tijdens zwangerschap

    Zie voor uitgebreid antwoord HIER

    Vraag beantwoord in januari 2012 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Kun je zowel psoriatische artritis hebben als het syndroom van Sjögren?

    Dit is niet echt een evidente vraag en heeft ook geen evident antwoord. Het syndroom van sjögren is een auto-immuun aandoening waarbij vooral klieren getroffen worden. Dit zijn de traanklieren en speekselklieren, wat zich kenmerkt door 'sicca' (= droogte)klachten: droge ogen en droge mond. Het is zo dat men bij sjögren syndroom een primaire vorm en een secondaire vorm ziet. Bij een primaire vorm staat de aandoening op zich; de secondaire vorm komt frequent voor bij reumatoïde artritis en lupus. In de medische literatuur is er weinig terug te vinden omtrent de link tussen psoriasis, psoriasis artritis en sjögren. Er is hier en daar sprake van een mogelijke link tussen psoriasis artritis en sjögren syndroom. Men dient zich wel te realiseren dat de aanpak van beide aandoeningen afzonderlijk noodzakelijk is.

    Vraag beantwoord in november 2011 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Ik heb RA en mijn anti-ccp ligt boven de meetbare waarde, ook de reumafactor is positief. Ik neem Arava en Celebrex en had het goed onder controle tot over een paar weken. De gewrichten aan vingers en voeten zijn weer pijnlijk. Ook ben ik extreem vermoeid. Ik heb ook al een hele lange tijd pijn in mijn onderrug en heup. Een paar jaar geleden heb ik serieuze darmproblemen gehad met volvulus. Er werd een groot stuk dunne darm weggenomen. 6 maanden later opnieuw een stuk weggenomen door een stenose op het littekenweefsel. Een oorzaak voor die zogenaamde volvulus werd nooit gevonden. Kan er een eventueel verband zijn tussen anti-ccp positiviteit of reuma en problemen met de darmen? Mijn bloedonderzoek toont nu ook een verhoogde waarde van CK namelijk 503 IU/l=

    Er is geen verband tussen RA en een volvulus of andere darmproblemen. Er lijkt me ook geen onmiddellijk verband te zijn tussen de matig verhoogde CK-waarden en RA. We zien dergelijke CK-stijging wel eens na IM-inspuitingen of overdreven spierinspanning, doch uiteraard kan ik hier geen uitspraken over doen gezien ik uw dossier niet ken. Best te bespreken met eigen reumatoloog lijkt me.

    Vraag beantwoord in oktober 2011 door Dr. Elke Geens, reumatoloog, ZNA Jan Palfijn, Merksem

    Top

    Ik ben vandaag van de neuroloog naar de reumatoloog gestuurd met een verhoogd vit. B6 gehalte. Kan een reumatoloog hier iets mee of is een ander specialisme beter?

    Ik vraag mij af of verhoogd B6 gehalte echt wel reden voor doorverwijzing is?

    Vraag beantwoord in september 2011 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    1. Mijn dochter heeft sinds eind vorig jaar de diagnose spondylarthropathie zonder dat de factor HLA B27 in haar bloed te zien is. Mijn man heeft sedert zijn 20ste Bechterew met HLA B27 in zijn bloed. De klachten zijn echter anders: regelmatig koorts, ochtendstijfheid, pijnlijke gewrichten met zwelling (knieën, polsen, enkels, ellebogen), echter minder last van sacro-ileacaal gewricht (hoewel toch te zien op foto's). Ondanks de veelvoudige medicatie: Medrol, Humira en Ledertrexate, zien wij enkel een verslechtering van de situatie. Via verschillende bronnen horen wij dat een glutenintolerantie aan de basis zou kunnen liggen van de reumatische klachten. Een glutenvrij dieet zou hierbij helpen. Klopt deze informatie, of hebt u hiervan reeds gehoord?

    2. Wat is het verschil tussen een auto-immuunziekte (zoals RA) en een auto-inflammatoire ziekte (zoals de ziekte van Still)? Waaruit bestaan de verschillende mechanismes?

    Antwoord op 1ste vraag:

    Voor zover ik weet is er geen onmiddellijk verband tussen spondylarthropathie en glutenintolerantie en dus ook geen evidentie voor een nutseffect van een glutenvrij dieet (of eender welk ander dieet). De aanpak van spondylarthropathie berust, naargelang de presentatie, op ontstekingswerende middelen, lokale corticoïdinfiltraties, klassieke basistherapieën, TNF blokkade en kinesitherapie. Wat de voeding betreft is, zoals altijd, een gezonde evenwichtige voeding aangewezen.

    Antwoord op de 2de vraag:

    Auto-immuunziekten, zoals RA, zijn aandoeningen waarbij een specifieke immuunrespons tegenover auto-antigenen resulteert in een klassieke auto-immuun inflammatie. Hierbij zijn de T- en B-cellen de belangrijkste spelers, naast onder andere bepaalde eiwitten die de ontsteking bevorderen (proinflammatoire cytokines). Onder de auto-inflammatoire aandoeningen verstaat men een reeks van zeldzame aandoeningen waarbij een genetische mutatie aan de basis ligt van het ontstekingsproces. De mutaties doen zich voor in genen die coderen voor eiwitten die een cruciale rol spelen in de inflammatoire respons. Deze aandoeningen worden voornamelijk gekenmerkt door recurrente koortsepisodes. Het meest gekende voorbeeld is Familiale middellandse zee koorts. Door het feit dat een genetische oorzaak aan de basis ligt beginnen deze aandoeningen meestal op jonge leeftijd. De oorzaak van de ziekte van Still is nog niet goed gekend. Er is sprake van een genetische voorbeschiktheid, maar men vermoedt ook een rol van infectieuze triggers en/of een afwijkende cytokineproductie.

    Vraag beantwoord in september 2011 door Dr. Elke Geens, reumatoloog, ZNA Jan Palfijn, Merksem

    Top

    Ik stam uit de generatie die nog mechanische schrijfmachines intensief gebruikte voor tekstverwerking (dactylografie). Hoor ik tot een mogelijke risicogroep? Sommige vingers hebben nu last van pijn en bij inname van ibuprofen (naar aanleiding van trekken wijsheidstanden) merk ik dat mijn vingers daar dankbaar gebruik van maken. De werking van ibuprofen voor mijn pijnlijke vingers is van kortere duur in vergelijking met die voor de nog pijnlijke tanden.

    Mijns inziens verstandig om dit even met de huisarts te bespreken en desnoods bijkomende onderzoeken te laten verrichten. De reactie op ibuprofen toont aan dat er op zijn minst een ontstekingscomponent deel uit maakt van de klachten. Dit kan bij een reumatoïde artitis maar evengoed bij een klassieke poly artrose.

    Vraag beantwoord in augustus 2011 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Sinds relatief korte tijd heeft mijn vrouw last gekregen van RA. Ik heb wat artikels opgezocht en heb gemerkt dat men ook verband legt met herpes, wat is uw mening hieromtrent. Toen zij in China was (ze is Chinese) kreeg zij van de dokter ginder tabletten met Tripterygium, welke een zeer goede werking had, maar nu haar voorraad op is zijn de symptomen sterk toegenomen. Voor zover ik heb kunnen opzoeken is dit geneesmiddel hier nergens te verkrijgen. Heeft u soms ervaring met dit geneesmiddel of waar het te verkrijgen is?

    1. Er is actueel geen duidelijk rechtstreeks verband tussen reumatoïde artritis en herpes. Indirect kan het zijn dat de immuun-onderdrukkende therapie - en zeker corticosteroïden - gepaard kunnen gaan met toenemende vatbaarheid voor herpes infecties.
    2. Dit medicijn is mij niet bekend. Er zijn hieromtrent in de normale literatuur ook studies terug te vinden die een voordeel en/of nadeel aantonen van beleid. In die context dient men te zeggen dat uiterst voorzichtig dient omgesprongen te worden met dergelijke medicijnen gezien er geen duidelijke reeksen van patiënten zijn die een effect kunnen voorleggen van therapie maar ook geen enkel idee bestaat omtrent eventuele nevenwerkingen.

    Vraag beantwoord in juli 2011 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Kan het zijn, als je in drie dagen één glas wijn, de volgende dag 2 kriek, en de zondag één Irish koffie gedronken te hebben, dat je 's nachts een opstoot van reuma hebt in je been, knie en tot voet? Lokt alcohol opstoten op als je normaal nooit alcohol drinkt?

    Ik heb deze vraag beantwoord in de veronderstelling dat het hier gaat om een patiënt met reumatoïde artritis. Dit antwoord gaat niet op voor andere reumatische aandoeningen!

    Matige alcoholconsumptie vermindert het risico op reumatoïde artritis (RA). Bovendien is er een verband tussen de ernst van de RA en de frequentie van het alcoholgebruik. De resultaten van het onderzoek van James Maxwell c.s. staan in 'Rheumatology'. In de studie participeerden 873 patiënten met reumatoïde artritis en 1004 gezonde proefpersonen. Allen beantwoordden vragen over hoe frequent ze de afgelopen maand alcohol hadden genuttigd. Verder maakten de onderzoekers röntgenfoto’s van handen en voeten en deden ze bloedonderzoek. De reumapatiënten die frequent alcohol dronken, hadden minder ernstige symptomen dan patiënten die af en toe of nooit alcohol nuttigden. Onder frequent is als maat ten minste tien keer per maand genomen. De onderzoekers hebben niet naar de hoeveelheid alcohol per keer gevraagd. De vermindering in ernst kwam ook naar voren op de röntgenfoto’s en in de bloedtesten. Alcohol lijkt RA te verzachten, waarmee het de ernst en het risico op de ziekte beïnvloedt.
    Alcoholdrinkers zijn minder vatbaar om RA te ontwikkelen. De beschermende werking van alcoholconsumptie is sterker bij anti-CCP-positieve mensen.
    De resultaten bevestigen de uitkomst van eerdere studies dat alcohol het risico op RA vermindert.

    Vraag beantwoord in juli 2011 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Kan het gebruik van een andullatie matras een opstoot uitlokken wanneer mijn RA onder controle is met de medicatie. Aangezien deze medische matras gekend is bij artsen, kinesisten, fysiotherapeuten en revalidatiecentra vraag ik uw raad omdat mijn man en ik overwegen om deze matras aan te schaffen. Mijn man heeft ook veel last van artrose in al zijn ruggewervels.

    Een opstoot van reumatoïde artritis kan altijd optreden zelfs onder medicatie. Evenwel zal onder adequate therapie de kans hiertoe minimaal zijn. Indien toch een opstoot optreedt onder therapie zal de duur en ernst kleiner zijn. Dit is onafhankelijk van welke externe omstandigheden dan ook t.t.z. het type matras waarop men slaapt zal hiertoe geen direct uitlokkende rol spelen. Overweeg steeds bij aankoop kosten, baten en eventuele nadelen.

    Vraag beantwoord in juni 2011 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Mijn vriendin kreeg onlangs de diagnose van RA. Wij zitten met een zeer sterke kinderwens, en over RA en vruchtbaarheid/zwangerschap vind ik weinig terug in de literatuur. Moet de medicatie gestopt worden als zij zwanger wilt worden? Hoe zit dit allemaal? Want er zijn patiënten die wel degelijk een kind hebben...

    Het is niet zo dat RA-patienten hun kinderwens moeten opbergen. Zwangerschap is bij RA zeker mogelijk, al moet er met enkele dingen rekening worden gehouden.
    Eerst en vooral dient de ziekte best goed onder controle te zijn alvorens zwanger te worden.
    Patienten die een erg actieve RA hebben zullen doorgaans ook niet makkelijk zwanger worden.
    Bepaalde medicatie moet ZEKER tijdig worden gestopt gezien risico op afwijkingen bij het kindje. Het gaat over Ledertrexate (zeker 3 maanden stop) en Arava (12 maanden stop of uitwasprocedure). Ledertrexate wordt overigens ook gestopt bij een mannelijke patiënt met RA wiens partner zwanger wil worden.
    Zwangerschapswens moet dus zeker tijdig (best onmiddellijk bij de diagnose) met uw reumatoloog worden besproken. Andere medicatie kan dan weer veilig worden verdergezet tijdens de zwangerschap, met name Salazopyrine, Plaquenil en corticosteroïden. Anti-TNF medicatie wordt door reumatologen meestal verdergegeven tot conceptie en in geval van zwangerschap nog steeds gestopt. Er zijn wel zwangerschappen geweest onder anti-TNF zonder problemen, doch dit staat nog ter discussie.
    Tijdens het verloop van de zwangerschap blijkt de RA vaak spontaan beter onder controle (vnl. in het 3de trimester). Dit is vooral zo voor patiënten die niet de klassieke antistoffen (RF en CCP) in het bloed hebben. Na de bevalling is de kans dan weer groot op een opstoot van RA.
    Ook bij borstvoeding mag bepaalde medicatie niet worden gegeven (Ledertrexate, Arava, Salazopyrine). Plaquenil kan wel worden ingenomen tijdens borstvoeding, echter best niet langdurig wegens opstapeling (+/- 6 weken).

    Vraag beantwoord in juni 2011 door Dr. Elke Geens, reumatoloog, ZNA Jan Palfijn, Merksem

    Top

    Kan u me vertellen hoe het komt dat osteïtis zo vaak voorkomt bij RA en wat het precieze ontstaansmechanisme is?

    Voor zover mij bekend is osteïtis niet zo typisch voor RA. Bij RA treedt er typisch ontsteking op van het synovium (gewrichtskapsel) wat meestal gepaard gaat met een vochtuitstorting in het gewricht (effusie). Osteïtis (ontsteking van het bot) is m.i. meer typisch voor een andere vorm van reumatisch lijden, met name spondylarthropathie. Hierbij wordt op MRI vaak osteïtis/botoedeem gezien, gepaard gaand met effusie en niet zozeer uitgesproken synovitis.

    Vraag beantwoord in juni 2011 door Dr. Elke Geens, reumatoloog, ZNA Jan Palfijn, Merksem

    Top

    Bij mijn kleindochter is (bij toeval) jeugdreuma geconstateerd, zonder dat zij ook maar enige klachten heeft. Geen enkele pijn, geen opgezette of warme gewrichten en zij is bijzonder actief in sporten, toch adviseert de reumatoloog MTX. In de genen van beide families (mijn dochter, mijn vader, mijn zwagers, schoonzusters en ikzelf) hebben ernstige vitiligo. Vraag: Kan door het gebruik van MTX, ook bij mijn kleindochter de vitiligo gaan opspelen. Ikzelf heb het overgehouden van een ernstige operatie en mijn dochter na de bevalling van haar zoon.

    Voor zover bekend is er niet direct een link tussen gebruik van methotrexaat en ontwikkelen van vitiligo. Evenwel is het zo dat vitiligo een auto-immuunziekte is en vaak geassocieerd voorkomt met andere auto-immuun aandoeningen zoals bv. reumatoide artritis e.d. meer.

    Vraag beantwoord in juni 2011 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Gedurende 3 jaar neem ik Ledertrexate. Voor het ogenblik 10mg/week. Ik krijg toenemende last van zware benen en krampen. Ook regelmatig pijnlijke knieën. Is dit een nevenwerking van mijn medicatie?

    Nevenwerkingen i.v.m. Ledertrexate zijn reeds uitvoerig beschreven op de website. De meeste nevenwerkingen gekoppeld aan Ledertrexate zijn gelimiteerd in tijd: hangen samen met de dag van Ledertrexate inname. Bovenstaande bevindingen lijken me niet direct gekoppeld aan Ledertrexate inname.

    Vraag beantwoord in mei 2011 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Kunnen vroegere luchtwegenontstekingen met streptokokken een invloed hebben op het ontstaan van RA?

    Aan de basis van het ontstaan van RA is er enerzijds een genetische achtergrond ttz: aanwezigheid van een combinatie van verschillende afwijkende genen in het erfelijk materiaal. Dit vormt de voorbeschiktheid tot het ontwikkelen van RA. Evenwel is dit onvoldoende om in de levensloop de ziekte te gaan ontwikkelen. Er is een duidelijke uitlokkende factor noodzakelijk - de spreekwoordelijke lont aan het kruitvat. Zo staat actueel vast dat actief roken of ex-rokers een verhoogd risico hebben op ontwikkelen van RA en aldus roken een uitlokkende factor kan zijn. Evenwel blijkt uit epidemiologische studies slechts 30-40 % van de patiënten met RA rokers of ex-rokers te zijn. Er zijn aldus andere triggers of uitlokkende factoren aanwezig. Mogelijk spelen bacteriële infecties een rol bij het ontstaan van RA (recente hypothese over tandvleesontsteking en het ontwikkelen van RA). Tot op heden is er evenwel nog geen onomstotelijk bewijs dat streptokokkeninfecties aan de basis liggen van ontwikkelen van RA. Wel noteren we dat bij streptokokkeninfecties van bovenste luchtwegen zich soms een reactieve artritis ontwikkelt (artritis als reactie op de infectie door tijdelijke hyperactiviteit van het immuunsysteem). Een zeldzame verwikkeling is een bloedbesmetting met streptokokken als gevolg van onvoldoende behandeling van de infectie van de luchtwegen waarbij de streptokokken via de bloedbaan in de gewrichten en/of andere plaatsen (bv. hartkleppen) terecht komen en een bacteriële ontsteking veroorzaken. Dit laatste is een levensbedreigende infectie die gepaard gaat met algemene ziekteverschijnselen zoals koorts, en dient met intraveneuze antibiotica behandeld te worden.

    Vraag beantwoord in mei 2011 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    In mijn bloedwaarden staat de reumafactor altijd negatief – hoe kan men diepgaander onderzoek aanvragen zodat RA effectief zwart op wit bewezen kan worden want tot op heden heb ik dat “bewijs” nog steeds niet gezien?

    Reumatoïde artritis is en blijft een klinische diagnose. Dit wil zeggen dat het klachtenpatroon alsook de bevindingen bij het klinisch onderzoek primeren om een diagnose te stellen. Bloedwaarden kunnen bijkomende informatie leveren over het specifieke karakter van RA; zo zien we dat bij aanwezigheid van RF en/of CCP-antistoffen, vrij snel beschadigingen van gewrichten kunnen optreden. Bloedwaarden kunnen eveneens helpen om andere aandoeningen uit te sluiten en laat de arts soms toe een verfijnd onderscheid te maken tussen verschillende gewrichtsaandoeningen.

    Vraag beantwoord in mei 2011 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Ik vraag mij al geruime tijd af of er een verband is tussen de hooikoorts en het ontstaan van RA?

    Beide aandoeningen vloeien voort uit een ontregeling van het immuunsysteem. Evenwel wordt bij beide aandoeningen telkens een verschillend onderdeel van het immuunsysteem aangesproken en zijn het aldus beide aparte aandoeningen met hun eigen specifieke symptomen alsook aanpak.

    Vraag beantwoord in mei 2011 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Ik heb reeds vele jaren reuma, momenteel in de polsen en springvingers in beide handen. Ik neem momenteel sinds een maand 4 druppels Celestone, zonder verbetering. Mijn reumatoloog heeft me vandaag Gambaran 500mg tabletten bijgegeven, 1 's avonds. Ik maak mij een beetje ongerust. Mag ik Gambaran tesamen nemen met Celestone? Ik ben een vrouw, 77 jaar.

    Er is geen enkel probleem om beide producten met elkaar te combineren. Evenwel dient natuurlijk rekening gehouden te worden met voorafbestaande maag-darm problematiek en dient in die context eventueel een maagbeschermer ingeschakeld te worden. Best worden medicijnen aan optimale dosis gebruikt te worden en zo dienen van Gambaran 2 comprimés tergelijketijd ingenomen te worden 's avonds..

    Vraag beantwoord in april 2011 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Ik neem al tien jaar iedere week trouw mijn Ledertrexate en ben daar tot nu toe heel goed mee geholpen geweest. Sinds een paar maanden heb ik nu heel veel last en pijn door constante tandvleesontstekingen. Mijn arts en ik denken er nu aan de behandeling met Ledertrexate te stoppen omdat tandvleesontstekingen één van de bijwerkingen zou kunnen zijn. Klopt dit? Ik wil heel graag van die pijn af want het wordt ondraaglijk en ik kan amper nog eten. Ik heb wel een heel goede mondhygiëne.

    Gingivitis of tandvleesontsteking is een zeldzame maar gekende bijwerking van Ledertrexate. In de eerste plaats dienen evenwel andere oorzaken uitgesloten te worden en/of behandeld. Indien geen andere verklaring kan Ledertrexate gestaakt worden. Dit wordt best met behandelend reumatoloog overlegd en eventueel andere basisbehandeling voor uw reumatoïde artritis gestart.

    Vraag beantwoord in maart 2011 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Mijn man heeft de ziekte van Bechterew en mijn dochter heeft nu alle symptomen die wijzen op de ziekte van Still. Is er een verband tussen de twee? Kan het dat de erfelijke factor hierin een rol speelt of staat dit los van elkaar?

    Adult still disease is en blijft een zeldzame pediatrische aandoening die zich kenmerken gaat door vooral systemische klachten zoals koorts, karakteristieke huiduitslag op moment van koorts, vergrootte lymfeklieren, verhoogd aantal witte bloedcellen en verhoogd ferritine. Tevens kunnen gewrichts- en spiersymptomen optreden. Deze aandoening manifesteert zich vooral op jongere leeftijd tussen 6-35 jaar. De exacte oorzaak is tot op heden niet gekend maar men vermoedt dat het gaat om een ongecontroleerde reactie van het organisme op bv. een infectieuze prikkel: men omschrijft het eerder als een auto-inflammatoire aandoening. Erfelijkheid (overerfbaarheid) is in de strikte zin van het woord niet aan de basis maar vermoedelijk liggen afwijkingen in het genetisch materiaal aan de basis van de aandoening.
    Ziekte van Bechterew daarentegen is een chronische inflammatoire aandoening die zich manifesteert op jong volwassen leeftijd (vanaf 18 jaar) en die zich kenmerkt door inflammatie van de wervelzuil. In het ontstaan van deze ziekte spelen genetica HLA B27 positiviteit en auto-immuniteit een belangrijke rol.

    Als conclusie kunnen we stellen dat beiden reumatische aandoeningen zijn waar bij beiden gewrichtssymptomen kunnen optreden. Evenwel is ontstaansleeftijd duidelijk verschillend, locatie van de gewrichtssymptomen duidelijk verschillend en kenmerkt adult still zich voornamelijk door systeemklachten zoals koorts en dergelijke meer. Still wordt eerder aanzien als een auto-inflammatoire aandoening waar Bechterew eerder een auto-immuun aandoening is. Hoewel genetica bij beiden een rol spelen is er op heden geen duidelijke link tussen beide ziekten.

    Vraag beantwoord in februari 2011 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Welk medicijn tegen RA heeft de minst ernstige bijwerkingen?

    Elk medicijn voor welk doeleinde dan ook gebruikt, is een verstoren van de natuurlijke orde. Een ziekteproces maakt - hoewel nadelig voor de persoon in kwestie - deel uit van de natuurlijke orde. Elk ingrijpen in de natuurlijke orde kan leiden tot verstoren van deze processen en kan veranderingen teweeg brengen in functioneren van het lichaam. Soms zijn deze veranderingen nauwelijks detecteerbaar en wordt een medicijn goed verdragen. Soms zijn de symptomen die deze verstoring van de natuurlijke orde met zich meebrengt, zo uitgesproken bij de patiënt waarbij een medicijn als zeer slecht wordt ervaren. Dit is ook het geval bij de medicijnen in de behandeling van reumatoïde artritis, of het nu gaat om symptoombestrijdende middelen zoals ontstekingsremmers of pijnstillers. Of als het nu gaat om reumaremmers (DMARD’s) of biologische geneesmiddelen. Het ideale medicijn is dan ook dat medicijn dat er bij een individuele patiënt in slaagt, rekening houdend met individuele karakteristieken van zijn reumatoïde artritis, een perfecte balans teweeg te brengen tussen voordeel (symptoomverbetering, functieverbeterend en schaderemmend) en eventuele nadelen. Wanneer balans in het voordeel van patiënt doorweegt is een medicijn aanvaardbaar om verder te gaan. Wanneer het nadeel doorweegt, dienen bedenkingen gemaakt te worden om dit beleid verder te zetten.

    Vraag beantwoord in februari 2011 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

     

    Top

    Wij zijn 3 meiden die de opleiding tot doktersassistente volgen. Wij hebben als eindexamenproject de opdracht gekregen een werkstuk en presentatie te houden. Hierbij kozen we om het over Reumatoïde artritis te houden. Het zit namelijk zo dat wij een heel uitgebreid werkstuk hebben gemaakt met veel diepgang. Helaas hebben wij een aantal punten niet kunnen vinden waaronder:

    • Wat houdt TNF in?

    • Wat is de relatie tussen bloedarmoede en RA?

    • Hoe kan het dat patiënten met RA toch meer vatbaar zijn voor infecties terwijl ze ontstekingsremmers gebruiken?

    1. Wat is TNF:

    Tumornecrosefactor-alfa (afgekort: TNFα, ook wel cachexine of cachectine genoemd) is een van de twee bekende tumornecrosefactoren en daarmee een cytokine. Het speelt een belangrijke rol bij ontstekingsprocessen en de acute fase reactie. TNFα stimuleert de ontstekingsreactie in het lichaam. Hierdoor kan het tumorcellen doden. Het speelt echter ook een sleutelrol als boodschapper bij reumatoïde artritis en de ziekte van Crohn. Het doet de ontsteking toenemen. Dit heeft weefselafsterving (= necrose) tot gevolg. Het is ook verantwoordelijk voor ziektemanifestaties buiten de gewrichten, zoals vermoeidheid, vermagering, bloedarmoede enz. Er zijn een aantal anti-TNFα geneesmiddelen op de markt. Deze stoffen neutraliseren TNFα, zodat het ontstekingsproces wordt afgeremd. De aanleg voor cachexine ligt op chromosoom 6 van het menselijk genoom.

    2. Relatie tussen reumatoide artritis en bloedarmoede:

    Bij patiënten met een chronische ziekte, zoals reumatoïde artritis, ziekte van Crohn, komt anemie vaak voor. Men spreekt van ACD of anemia of chronic diseases. De oorzaak van deze anemie of bloedarmoede is multifactorieel.

    Cytokines of boodschappermoleculen zoals TNFα en interleukine-6 spelen hierbij een belangrijke rol. Zo zou TNFα in het beenmerg de aanmaak van rode bloedcellen onderdrukken; dit via invloed op de voorlopercellen van deze rode bloedcellen in het beenmerg.

    Interleukine-6, tevens een cytokine of boodschappermolecule, zal eveneens een belangrijke rol spelen in het ontwikkelen van deze anemie. Er zijn een tweetal hypotheses omtrent de rol van interleukine-6 in het ontwikkelen van bloedarmoede. Mogelijks zou interleukine-6 het ijzermetoblisme gaan beïnvloeden. Een andere hypothese stelt dat interleukine-6 een hemodiluerend effect zou hebben.

    3. Verhoogde vatbaarheid RA-patiënten voor infecties terwijl ze toch ontstekingsremmers nemen:

    Het antwoord op de vraag hangt af van hoe men het begrip ontstekingsremmers definieert.

    Men kan deze ontstekingsremmende medicijnen in enge zin gaan definiëren; in deze context spreekt men dan over NSAID's of niet-steroïdale antiflogistica (bv. ibuprofen, diclofenac, celecoxib enz.). Deze klasse van medicijnen hebben enkel een symptoom controlerende rol zonder dat zij direct het ziekteproces fundamenteel beïnvloeden gaan. In dit geval is er geen verhoogde gevoeligheid voor infecties vast te stellen.

    Evenwel kan men ook ontstekingsremmende medicijnen in brede zin gaan definiëren. Hierbij kunnen we een onderscheid maken tussen corticosteroïden (prednisone, methylprednison, prednisolon), DMARD's (disease modifying anti reumatic drugs zoals bv. metotrexaat, leflunomide, sulfasalazine of hydroxychloroquine) en de zogenaamd 'biologische' geneesmiddelen (zoals TNF blokkers bv. etanercept, infliximab, adalimumab; interleukine-6 blokker bv. tozilicumab, rituximab of abatacept).

    Deze middelen zullen het ziekteproces in de diepte beïnvloeden en zullen ingrijpen op verschillende schakels in de immuunrespons. Het beïnvloeden van de immuunrespons of immuunreactie, kan uiteraard een nadelige invloed hebben op de reactie ten aanzien van vreemde indringers zoals bv. bacteriën, virussen en/of parasieten. Ernstige infecties zoals 'sepsis', longontsteking, TBC, invasieve schimmelinfecties en andere opportunistische infecties zijn beschreven. Vooral prednison, gegeven in hoge dosissen, zou het infectierisico bij patiënten met reumatoïde artritis aanzienlijk verhogen.

    Vraag beantwoord in januari 2011 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Onlangs werd de diagnose RA gesteld. Ik ben 49 jaar en verder gezond. De reumatoloog heeft mij prednison 10 mg voorgeschreven (voor een periode van 12 weken) en methotrexaat. Ik zie erg op tegen het gebruik van prednison en zou dat liever achterwege laten. De pijn valt mee en ik heb geen beperkingen.
    Is er een verhoogd risico op gewrichtsbeschadigingen als ik in de periode tot de methotrexaat gaat werken afzie van het gebruik van prednison en me beperk tot het gebruik van "gewone" ontstekingsremmers?

    In de behandeling van reumatoïde artritis worden vandaag de principes ‘hit hard en ‘hit fast’ gebruikt. De ziekte dient zo vlug mogelijk en zo snel mogelijk getroffen te worden. Dit verbetert de uitkomst zowel op korte als op middellange termijn: betere symptoomcontrole, afremmen van gewrichtsschade en nastreven van remissie. Prednisone en corticosteroïden in het algemeen hebben vanuit die invalshoek opnieuw een plaats gekregen in de behandeling van reumatoïde artritis. Prednisone fungeert hier dus niet zomaar als een pijnstiller maar als een volwaardig immuunmodulerend medicijn dat naast zijn ontstekingsremmende effecten (met secundair verbetering van pijn en stijfheid) ook in de diepte iets veranderen gaat. Evenwel is het zo dat aan een behandeling met steroïden nevenwerkingen verbonden zijn, maar indien verstandig en gedurende de kortst mogelijke tijd gebruikt, het voordeel doorwegen gaat op de vele nadelen.

    Vraag beantwoord in januari 2011 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Reeds verscheidene malen ben ik geopereerd voor steeds terugkerende briden op de dunne darm (met als gevolg darmobstructie). In recent bloedonderzoek werd een sterk verhoogde reumafactor vastgesteld. Is er ergens een mogelijk verband tussen vergroeiingen op de darmen en reuma?

    Voor zover mij bekend geen enkele correlatie of verband tussen briden in darmen en reumafactor positiviteit.

    Vraag beantwoord in januari 2011 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Ik had heel graag van u geweten of de silversplints een meerwaarde kunnen zijn voor reumatoïde artritis patiënten. Voor sommige andere patiënten duidelijk wel.

    De therapeutische waarde van silversplints (spalkringen) zijn zeer divers. De spalkringen zijn van toepassing op alle PIP- en DIP-gewrichten (respectievelijk midden- en eindkootjes van de vingers) [zie rubriek "Reumatoïde Artritis (RA)", link Ontsteking van de gewrichten bij reumatoïde artritis - scroll verder naar beneden om tekening hand te vinden met de namen van beentjes en kootjes], en zijn speciaal ontworpen om de instabiliteit tegen te gaan. Ze corrigeren niet alleen de natuurlijke stand, maar bevorderen tevens de functionaliteit. Bovendien hebben de spalken ook een aanzienlijk preventief aspect. Het is mogelijk om aan één hand meerdere spalken te dragen. De braces zijn van toepassing op MCP, IP en CMC-gewrichten en in mindere mate ook de pols.
    De spalken worden zowel gebruikt in de conservatieve behandeling van chronische als traumatische aandoeningen die de handfunctie bedreigen. Reumatoïde Artritis, Ehler Danlos Syndroom, M.S., spierdystrofie, peesrupturen, collaterale ligament instabiliteit, volair plaatletsel en andere traumata als RSI en centrale- en perifere zenuwstelsels zijn vaak voorkomende indicaties voor het gebruik van deze spalken. De meest gebruikte spalken zijn de IP ringen (silverplints) ter corrrectie van een zwanenhals- en knoopsgatmisvorming, ook wel swanneck- en boutonnière of buttonhole misvorming genoemd. Alsook de MCP-spalk ter correctie van de ulnaire deviatie.

    Vraag beantwoord in december 2010 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Lees meer over silversplints

    Top

    Graag zou ik willen weten wat onder hoge mate van aanwezigheid van reumafactoren wordt verstaan. In mijn bloed is er de laatste jaren een stijgende waarde van reumafactoren te zien en de laatste meting (11/2010) liet een waarde van bijna 200 zien. De anti-CCP test was negatief. Wat zou dit kunnen betekenen?

    Het antwoord op deze vraag kwam ook reeds ter sprake in vroegere antwoorden. Bij patiënten met een klassieke reumatoïde artritis (en bepaalde systeemziekten) is de reumafactor vaak positief. Gezonde personen kunnen echter ook een positieve reumafactor in hun bloed hebben zonder dat er sprake is van reumatoïde artritis. Dit is het geval bij ongeveer 4% van jonge gezonde mensen. Bij oudere mensen komt dit nog vaker voor. Indien u dus geen klachten heeft die compatibel zijn met RA (pijn, langdurige ochtendstijfheid en zwelling thv gewrichten van meestal handen en voeten) is deze bevinding van geen betekenis (ook niet het feit dat de waarde stijgt) en heeft het ook geen zin om telkens de reumafactor te bepalen.

    Vraag beantwoord in december 2010 door Dr. E. Geens, assistent reumatologie, UZ Leuven Gasthuisberg

    Top

    Ik lees op verschillende forums dat producten zoals Chlorella, Genacol of NC2 positieve effecten zouden teweegbrengen bij mensen met RA. Wat zijn uw professionele bevindingen?

    Er is géén wetenschappellijke evidentie voor een nutseffect van dergelijke producten bij RA. Deze producten worden door ons dan ook niet voorgeschreven in het kader van RA. Er is enkel een effect aangetoond van kristallijn glucosaminesulfaat op de pijnklachten bij beginnende knie-arthrose (minder pijn bij ongeveer de helft van de patientenpopulatie), zodat in deze patiëntengroep het wel nuttig kan zijn om dit eens te proberen gedurende 3 maanden.

    Vraag beantwoord in december 2010 door Dr. E. Geens, assistent reumatologie, UZ Leuven Gasthuisberg

    Top

    Ik heb primare lymphoedeem, en jaren geleden kwam de arts er mee dat mijn eiwitcellen? niet goed waren (teveel eiwit in een cel) ik hoop dat ik het goed zeg.
    Kan dit te maken hebben met RA. Ontsteking in mijn heup enz.

    Ik begrijp niet echt goed wat bedoeld wordt met eiwitcellen. Voor zover mijn medische kennis strekt is dit geen gekende term. Gelieve verder te verduidelijken.

    Vraag beantwoord in november 2010 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Ik heb al sinds de geboorte van mijn dochter in 2001 artritis. Ik neem momenteel medicatie: elke woensdag wordt er 20 mg Ledertrexate ingespoten en 1 keer per maand lig ik aan een infuus met Roactemra. Ik neem elke dag foliumzuur en citalopram in. De vraag is: ik wil zwanger worden en kan dit met al die medicaties die ik neem? Wat moet ik doen?

    Dit is een kwestie die met je behandelende reumatoloog dient besproken te worden. In elk geval is het zo dat Ledertrexate en zwangerschap met elkaar onverenigbaar zijn. In die context dient Ledertrexate ten allen tijde ikv eventuele zwangerschapswens gestaakt te worden en kan 4 maanden na staken overgegaan worden tot eventuele zwangerschap. Over Ro-actemra zijn er onvoldoende gegevens bekend tot op heden over invloed op verloop van zwangerschap. Het is zo dat in deze context de volgende redenering dient gehandhaafd te worden: indien de ziekte aanvaardbaar is zonder therapie tijdens de zwangerschap dient deze best tijdelijk onderbroken te worden. Is het zo dat de ziekteactivteit tijdens de zwangerschap sterk doorweegt, wat nefast is voor de moeder alsook voor de ontwikkeling van het ongeboren kind, dan dient het reumatisch probleem alsdusdanig op de voorgrond te staan en dient in overleg met reumatoloog en gynaecoloog behandeling eventueel verder gezet te worden. Dit enkel wanneer patient zich volledig akkoord verklaart en zich bewust is dat het exacte effect van Roactemra op zwangerschap niet echt goed gekend is.

    Vraag beantwoord in november 2010 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Zou reuma Blepharospasme kunnen activeren?

    Voor zover mij bekend is er géén verband tussen reumatoïde artritis en blepharospasme. RA kan uiteraard wel oogontstekingen geven onder de vorm van episcleritis en scleritis, maar bij blepharospasme is er geen sprake van ontsteking.

    Vraag beantwoord in november 2010 door Dr. E. Geens, assistent reumatologie, UZ Leuven Gasthuisberg

    Top

    Is massage toegestaan bij RA?

    Kort samengevat kan naast een goed uitgebouwd medicamenteus beleid, inschakelen van kinesitherapie een meerwaarde zijn voor heel wat patiënten. Het kan helpen om vast te komen gewrichten en spieren te mobiliseren t.t.z. beter te laten bewegen. Het kan hulpzaam zijn in de context waarbij spieren in kracht verloren hebben om deze aan te sterken. Dus op zich zijn er niet direct argumenten om geen kinesietherapie te starten. Als evenwel met massage echt massage alléén bedoeld wordt zonder oefentherapie, dient de vraag gesteld te worden of dit enkel voldoende is om het beoogde doel te bereiken. En dan kan massage te kort schieten.

    Vraag beantwoord in november 2010 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Mijn man zit al vele jaren met enorme pijn aan zijn polsen. Dokters vertelden ons over carpale tunnel syndroom en chronische onstekingen waarna hij twee operaties onderging. De pijn loopt uit van in zijn polsen tot aan zijn wangen. Nadien werd het alleen maar erger en kwam de pijn ook in de schouders. Kan dit reuma zijn?

    Pijn t.h.v. de polsen en eventueel ook carpal tunnel syndroom kunnen optreden in het kader van een reumatische aandoening. Belangrijk is het type pijnpatroon (ontstekingspijn of mechanische pijn) en de vaststelling of er al dan niet zwelling is van de polsgewrichten.
    Indien u nog geen reumatoloog heeft geraadpleegd, kan dit misschien wel eens nuttig zijn.

    Vraag beantwoord in oktober 2010 door Dr. E. Geens, assistent reumatologie, UZ Leuven Gasthuisberg

    Top

    Ik zit ongeveer in een gelijkaardig schuitje, maar men noemt dat bij mij artritis psoriasis. Wat is eigenlijk en in wezen het verschil tussen beide?

    Psoriasis artritis behoort tot een ander spectrum van inflammatoire gewrichtsaandoeningen dan RA, met name de groep van de spondylarthropathieën. De aandoening komt voor bij patiënten gekend met psoriasis huidletsels en/of nagelaantasting of bij aanwezigheid van psoriasis in de familie. Soms zijn er op het ogenblik van de diagnose (nog) geen tekens van psoriasis. Ook het patroon van gewrichtsontstekingen en gewrichtsschade is verschillend van RA.
    Er treedt typisch ontsteking op van de grote gewrichten (knieën, ellebogen, heupen,…) in een asymmetrisch patroon (mono/oligoarticulaire psoriasisartritis).
    De kleine hand- en voetgewrichtjes kunnen ook aangetast zijn (polyarticulaire psoriasisartritis). Hierbij kunnen dan ook typisch de meeste distale vingerkootjes (DIP’s) aangetast zijn, wat per definitie niet het geval is bij RA. Typisch voor psoriasisartritis zijn ook de ‘worstvingers of –teentjes’ (waarbij de hele vinger of teen gezwollen is en niet enkel een bepaald gewrichtje) en ontstekingen van peesaanhechtingen.
    Tenslotte kan psoriasisartritis ook gepaard gaan met aantasting t.h.v. de rug en/of het bekken, wat per definitie ook nooit voorkomt bij RA. De typische antistoffen die voorkomen bij RA (reumafactor en anti-CCP) zijn bij psoriasisartritis negatief. Ook op vlak van radiologische schade zijn er verschillen tussen RA en psoriasisartritis.
    Het type geneesmiddelen dat gebruikt wordt bij psoriasisartritis komt grotendeels overeen met RA, al worden niet exact dezelfde behandelingsstrategieën gehanteerd.

    Vraag beantwoord in oktober 2010 door Dr. E. Geens, assistent reumatologie, UZ Leuven Gasthuisberg

    Top

    Graag zou ik willen weten of netelroos/Urticaria en JIA een verband met elkaar kunnen hebben. Onze zoon van 4 heeft ernstige Urticaria gehad, en heeft nu na een half jaar nog erg vaak pijnlijke gewrichten. Vooral ’s nachts zijn ze erg heet, soms met vocht, en is hij ook vaak erg onrustig en heeft nu en dan een verhoging. Meestal na erg veel inspanning. De volgende ochtend kan hij niet lopen van de stijfheid. Hij is onlangs gezien door de kindereumatoloog, maar omdat zijn gewrichten niet (langdurig) dik en rood zijn is het uitgesloten. Hij reageerde toentertijd wel erg goed op diclofenac. Dit gebruikt hij nu niet meer.

    Er bestaan verschillende soorten JIA of periodische koortssyndromen waaronder ook een vorm waarbij zich koorts voordoet en een veralgemeende huiduitslag. Om deze vorm van JIA/periodische koorts met zekerheid te documenteren dient duidelijk artritis of gewrichtsontsteking te worden vastgesteld.
    Blijkt uw zoon regelmatig verhoging te hebben, dan dient dit misschien toch verder bekeken te worden, zeker als er gewrichtszwelling bij te pas komt.

    Vraag beantwoord in oktober 2010 door Dr. Isabelle Peene, reumatoloog AZ Brugge

    Top

    Ook ik heb RA. Ben nu 54 jaar en 1 arts heeft het ontdekt na veelvuldige bezoeken aan vele anderen vanaf mijn 26. Een leven vol ongeloof waren eraan vooraf gegaan. Heb gewerkt als thuisverpleegster tot mijn 51 jaar. Ben in alle opzichten over mijn eigen grenzen gegaan. Gevolg: 2 hartinfarcten en 1 dreigende vorig jaar. Dokters zeggen mij dat dit door de RA komt. Zijn er nog mensen die infarcten meemaakten door deze ziekte?Ben zo bang voor mijn kinderen en kleinkinderen er is trouwens nog niet bewezen dat het erfelijk is of niet?

    Ik meen dat nuancering hier op zijn plaats is: er is inderdaad een verhoogde incidentie aan hart- en vaatziekten beschreven bij patiënten met reumatoïde artritis. Het risico ligt beduidend hoger bij patiënten bij wie de ontstekingsactiviteit onvoldoende gecontroleerd is. Ongecontroleerde ontsteking bevordert het proces van atherosclerose (in de volksmond aderverkalking). In die context is een adequate behandeling van de reumatoïde artritis primordiaal: hoe minder ontsteking, des te minder reumatoïde artritis als risicofactor voor hart- en vaatziekten ingeroepen kan worden.

    Vraag beantwoord in oktober 2010 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Een aantal maanden geleden had ik veel last van mijn gewrichten (pols, hand voet, symmetrisch). Uit het daarop volgende bloedonderzoek bleek een positieve anti-CCP van 306. Mijn Reumafactor is negatief. Op dit moment heb ik geen gewrichtsklachten, wel droge ogen waarvoor ik kunsttranen gebruik.
    Mijn vraag is: Ontwikkelt iemand met een positieve anti-CCP (maar RF negatief) altijd RA?
    Kan een positieve anti-CCP ook veranderen in een negatieve anti-CCP of geldt ook hier dat een positieve anti-CCP altijd positief blijft waarbij de waarde wel kan variëren?

    Het vinden van Anti-CCP antilichamen heeft inderdaad een verhoogde kans op het ontwikkelen van Reumatoide artritis en in studies werd aangetoond dat deze antilichamen kunnen aanwezig zijn tot 10 jaar voor het verschijnen van de symptomen van reumatoide artrtitis. Het is inderdaad ook zo dat anti-CCP antilichamen kunnen fluctueren in waarde. Anti-CCP antilichamen kunnen ook onder behandeling dalen.
    Persoonlijk dacht ik dat wanneer ze duidelijk positief zijn, ze waarschijnlijk niet spontaan zullen negativeren.

    Vraag beantwoord in september 2010 door Dr. Isabelle Peene, reumatoloog AZ Brugge

    Top

    Hoe slecht is het voor een (vermoedelijke) reumapatient om te roken? En kan roken reuma verergeren of aanwakkeren?

    We moeten opletten om deze uitspraak te veralgemen: roken en reuma; roken heeft vooral een invloed op een bepaald type reumatisch lijden, namelijk reumatoïde artritis.
    Bij deze aandoeningen zijn er een tweetal redenen om rookstop te overwegen:

    1. Roken blijkt een uitlokkende factor te zijn voor deze aandoening bij mensen die genetisch voorbeschikt zijn. Roken heeft ook een invloed op de ziekteactiviteit: zo zijn er meerdere studies die een duidelijke relatie aantonen tussen roken en ziekteactiviteit en zien we dat bij rokers een duidelijk hogere ziekteactiviteit heerst dan bij niet-rokers. Rookstop zou resulteren in een verbeteren van de klachten zonder bijkomende medicamenteuze interventies.
    2. Een erg actieve reumatoïde artritis blijkt eveneens een risicofactor te zijn voor hart- en vaataandoeingen. Er is in vergelijking met de normale bevolking mogelijks een verhoogd risico bij deze patiënten wat betreft hart- en vaataandoeningen. Roken is een bijkomende risicofactor, derhalve is een strikte behandeling van reumatoïde artritis dan ook aangewezen en dient ook rookstop overwogen te worden om de kans op hart- en vaataandoeningen toch drastisch te doen reduceren.

    Vraag beantwoord in september 2010 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Jaren geleden ondervond ik last in rechterpols, nadien symmetrisch in beide handen en vervolgens in beide voeten. Onderzoek in U.Z. wees uit dat teveel opgestapeld ijzer aanwezig was. Inmiddels gedurende jaren aderlatingen laten uitvoeren. Toch gingen onstekingen met pijn en zwellingen door. Momenteel overal pijn met artrose en cysten van vrijwel ongekende aard. Alle testen negatief, (CRP, Rose Waaler, Citrulline enz...). Reumatologen spreken zich niet uit over RA (Wel artrosis deformans). Kan dit nog altijd gevolg zijn ijzerstapeling? Ferritine nochtans beneden minimum!

    Ja, dit zou in principe nog een gevolg kunnen zijn van ijzerstapeling, maar uiteraard heb ik geen inzage in het individuele dossier. Ongeveer de helft van de patiënten met hereditaire (erfelijke) hemochromatose (ijzerstapeling) ontwikkelt gewrichtsklachten en/of afwijkingen thv de gewrichten op RX. Aderlatingen hebben doorgaans echter weinig effect op de gewrichtsklachten en op de radiologische evolutie. Pijnstilling, ontstekingswerende middelen, colchicine of eventueel een lage dosis cortisone kunnen dan aangewezen zijn. De gewrichtsproblemen bij patienten met hemochromatose kunnen erg lijken op reumatoïde artritis (RA) omwille van het patroon van gewrichtsontstekingen (bv. typisch 2de en 3de metacarpofalangeale gewricht thv de handen). Er is echter geen verband met het voorkomen van RA. De acute gewrichtsontstekingen bij hemochromatose worden waarschijnlijk veroorzaakt door neerslag van een bepaald soort kristallen (calciumpyrofosfaatdihydraat kristallen (CPPD)) thv de gewrichten. Dit fenomeen (chondrocalcinosis) komt voor bij ongeveer 2/3 van de patienten met hemochromatose. De neerslag van deze kristallen en dus wellicht ook de gewrichtsontstekingen zijn niet afhankelijk van de hoeveelheid van ijzerstapeling en nemen dus doorgaans ook niet af of verdwijnen niet onder behandeling van de ijzerstapeling. De aantasting van de gewrichten kan zowel bij klinisch onderzoek (beenderige zwelling), als op RX erg lijken op osteoarthrose. Voornamelijk het optreden van arthrose-tekens op eerder niet-typische plaatsen (bepaalde metacarpofalangeale gewrichten) en enkele typische kenmerken op RX kunnen doen denken aan hemochromatose (bv. haakvorminge uitsteekseltjes thv de MCP gewrichten en optreden van chondrocalcinosis).

    Vraag beantwoord in september 2010 door Dr. E. Geens, assistent reumatologie, UZ Leuven Gasthuisberg

    Top

    Mijn moeder is 85 jaar en heeft jaren Medrol en Ledertrexate + foliumzuur genomen en dagelijks Dafalgan. Na een tijd werd zij geplaagd door kwetsuren van de huid die door de verpleegster moesten verzorgd worden. Nu heeft ze met alles moeten stoppen, maar ze krijgt last van het geheugen, is agressief en slaapt gans de dag en nacht. Hoe zou dit komen? De arts gaf wel een ander medicijn Arcoxia maar dit verdraagt ze niet. Ondertussen kreeg ze water in voeten en benen en nu neemt ze niets meer uitgezonderd vochtafdrijvers. Volgens de dokter zijn die wonden van de Medrol en Ledertrexate. Kan u dit bevestigen? Is het schadelijk langdurig Medrol te nemen? Vroeger was er een middel Vioxx en daar was ze goed mee, maar dat is uit de handel genomen. Is er hiervoor geen product in de plaats gekomen?

    Langdurig gebruik van corticosteroïden kan atrofie (verdunning) van de huid met zich meebrengen met inderdaad snel blauwe plekken en soms ook oppervlakkige (scheur)wondes bij mineur trauma. Dit is vaker een probleem bij langdurig gebruik van hogere dosis cortisone en treedt vaker op bij oudere patienten. Meestal dient voor dergelijk huidprobleem een lage dosis cortisone niet te worden onderbroken, doch gezien ik de patient niet ken, acht ik de huisarts en evt behandelend reumatoloog beter geplaatst om dit te beoordelen. Ledertrexate kan in uitzonderlijke gevallen een ongunstig effect hebben op de wondheling, doch in de regel stelt dit weinig problemen (Ledertrexate wordt bijvoorbeeld ook verdergegeven bij geplande operaties). Ontstekingsremmers kunnen inderdaad aanleiding geven tot wat vochtopstapeling. Arcoxia en Celebrex zijn beiden onstekingsremmers uit dezelfde klasse als Vioxx (Cox-2-remmers), doch de indicatie dient individueel te worden bekeken. De geheugenklachten, vermoeidheid en agressiviteit staan mijn inziens niet in verband met het onderbreken van de medicatie. Bij patienten op gevorderde leeftijd en bijgevolg vaak meerdere gezondheidsproblemen, is het vaak moeilijk een goed evenwicht te vinden in de medicatie. Hierbij dienen het nut en de mogelijke nevenwerkingen van elk geneesmiddel goed te worden afgewogen. De huisarts en behandelende specialisten zijn hiertoe het best geplaatst.

    Vraag beantwoord in augustus 2010 door Dr. E. Geens, assistent reumatologie, UZ Leuven Gasthuisberg

    Top

    Bij een bloedonderzoek bleek mijn anti-CCP waarde 248 (CRP 39 en RF 17). Ik werd doorgestuurd naar de reumatoloog vanwege deze uitslag en de vele ontstekingen op diverse plekken in mijn lichaam (polsen, schouder, hand, knie, heup, kaak) waarvan ik dacht dat het gewrichtsontstekingen waren. Volgens de reumatoloog heb echter geen gewrichtsontstekingen maar overal peesontstekingen en heb ik zeker geen RA. Ik begrijp echter niet waarom mijn anti-CCP waarde dan zo hoog is? De reumatoloog zal het toch wel goed beoordeeld hebben?

    Het antwoord op deze vraag werd eigenlijk reeds gegegeven in vroegere antwoorden. De aanwezigheid van anti-CCP stoffen betekent niet automatisch dat men reumatoide artritis heeft. Anti-CCP antilichamen kunnen ook aanwezig zijn in het bloed een aantal jaren voor start van de ziekte. Er kan gesteld worden dat indien anti-CCP antistoffen worden vastgesteld, er een vrij grote kans bestaat dat in de loop van de eerstvolgende 5 à 10 jaar een beeld van reumatoïde artritis zich ontwikkelen gaat. Evenwel om met zekerheid een diagnose van reumatoïde artritis te stellen, dient zwelling te worden vastgesteld ter hoogte van de gewrichten en meestal zal er op dat ogenblik ook nachtelijke pijn zijn en ochtendstijfheid. Indien de reumatoloog op het ogenblik van consultatie geen duidelijke zwellingen vaststelt en/of indien het verhaal van patiënt(e) niet in die richting wijst, kan men onmogelijk tot een diagnose van reumatoïde artritis komen. Wel dient een nauwlettende opvolging ingesteld te worden, patiënte duidelijk geïnformeerd te worden omtrent alarmsignalen, evenals een omstandige uitleg gegeven worden waarom men op dat ogenblik nog niet kan spreken van reumatoïde artritis.

    Vraag beantwoord in augustus 2010 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Deze zomer werd bij mij RA vastgesteld, helaas net voor een medische controle voor een schuldsaldoverzekering. Nu beweert de verzekeringsarts dat mijn risico om tussen mijn 30ste en 60ste te overlijden 75% hoger is dan het risico van een gezond persoon. Nu ben ik op zoek naar cijfers en medische artikels over de effectieve levensverwachting van RA patiënten want volgens mij is die 75% gebaseerd op verouderde gegevens. Bij het googlen vind ik hier niets concreets over terug (tenzij betalend) en ik zou toch echt graag voldoende info hebben om eventueel een discussie aan te gaan (of met mijn neus op de feiten te worden gedrukt dat de kans echt zo groot is dat ik sneller kom te sterven).

    Beschikt de RA liga over dergelijk onderzoek/cijfermateriaal/sterftetabellen en zouden jullie mij dat kunnen bezorgen? Na de diagnose was dit echt een tweede slag in mijn gezicht.

    Verscheidene studies die ongeveer 30-40 jaar geleden uitgevoerd zijn, lieten zien dat vooral patiënten met bij presentatie een ernstige reumatoïde artritis (RA), een levensverwachting hadden die gemiddeld 3-7 jaar korter was. Dat werd veroorzaakt door een toename in de frequentie van infecties en hart- en vaatziekten alsmede directe complicaties van RA (amyloïdose, vasculitis). Meer recente studies gaven echter, mede door de verbeterde behandelingsstrategieën, een gunstiger beeld. In vergelijking met een controle populatie is er bij patiënten met RA nu geen duideleijke afname meer van de levensverwachting.

    Vraag beantwoord in augustus 2010 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    PS: De RA-liga beschikt niet over dergelijke cijfers. Via de zoekfunctie kunnen wel artikels gevonden worden over recente studies aangaande de levensverwachting bij RA.

    Top

    Omdat ik deze winter zwanger was heb ik mij op aanraden van mijn huisarts en gynaecoloog laten vaccineren tegen de mexicaanse griep. Na de zwangerschap kreeg ik verschillende klachten en uiteindelijk de diagnose RA. Nu lees ik dat de stof squaleen in het adjuvans auto-immuunziekten zoals RA kan veroorzaken (cfr golfoorlogsyndroom). Klopt dit en in hoeverre is dit al onderzocht? Tot wie moet ik mij wenden om dit als eventuele bijwerking van het vaccin te melden?

    Naar mijn weten werd omtrent de relatie squaleen en reumatoide artritis tot op heden niets in de courante reumatologische wetenschappelijke literatuur gepubliceerd. Evenwel dient het volgende gesteld te worden: bij het ontstaan van reumatoïde artritis is een genetische predispositie, m.a.w in het bouwplan van ons lichaam zijn er een aantal fouten ingeslopen die voorbeschikken tot het ontwikkelen van deze aandoening. Natuurlijk is er steeds een lont nodig om het kruitvat in gang te steken en tot ontploffen te brengen. Bij reumatoide artritis spelen hormonale veranderingen een rol en zien we duidelijk een correlatie tussen zwangerschap en ontwikkelen van deze ziekte. We zien een beïnvloeden van de ziekte tijdens de zwangerschap met meestal een rustige periode tijdens die periode maar een opflakkeren nadien. Roken is eveneens gekend als trigger, als ontstaanfactor bij iemand met een genetische voorbeschiktheid.

    Vraag beantwoord in augustus 2010 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Sedert 3 jaar gebruik ik Ledertrexate die langzaam is afgebouwd naar 7,5 mg/week. Nu heb ik de laatste maanden enorm last van krampen in de kuiten, voeten en dijen. Is dit een gevolg van het gebruik van Ledertrexate of ligt de oorzaak op een ander vlak?

    Vermoedelijk zijn deze krampen niet toe te schrijven aan Ledertrexate. Misschien kan je best eens contact opnemen met je huisarts voor nazicht in verband hiermee. Dikwijls geeft men magnesium of stelt men bananen voor als behandeling als er geen duidelijk onderliggend probleem wordt vastgesteld.

    Vraag beantwoord in augustus 2010 door Dr. Isabelle Peene, reumatoloog AZ Brugge

    Top

    Is er een verband tussen RA en endometriosis en/of darmklachten? Welke andere behandelingen kunnen gebruikt worden als Ledertrexate® niet verdraagbaar is door zware diarree?

    Tot op heden is er, voortgaande op de laatste stand van de wetenschap en de medische literatuur, geen duidelijk verband tussen endometriose en reumatoïde artritis. Wel kan men stellen dat bij opflakkeren van endometriose het lichaam in een verhoogde stresstoestand verkeert en dat op die manier de wijze waarop pijn geïnterpreteerd wordt duidelijk beïnvloed wordt. Aldus heerst bij patiënten met reumatoïde artritis een globaal gevoel dat reumatische klachten meer uitgesproken zijn. Wel is het zo dat hormonale veranderingen een duidelijke invloed hebben op het ziekteverloop bij reumatoïde artritis: tijdens de zwangerschap treedt er een duidelijke betere periode aan voor patiënten met reumatoïde artritis waarbij, eenmaal na de bevalling, er een duidelijke toename optreedt van de ontstekingsklachten. Hormonale veranderingen hebben dus duidelijk een invloed op verloop van de ziekteactiviteit bij patiënten met reumatoïde artritis. Er bestaat op heden geen duidelijk verband tussen reumatoïde artritis en darmklachten. Wel is er een verband tussen endometriose en darmklachten: immers endometriose is een aandoening waarbij slijmvlies van de baarmoeder zich gaat nestelen buiten de baarmoeder en zich ondermeer aan de buitenwand van darmstructuren kan nestelen, wat gepaard kan gaan met darmklachten allerhande. Het gebruik van Ledertrexate® kan inderdaad gepaard gaan met maag darmklachten waaronder diarree. In eerste instantie kan geprobeerd worden de inname van Ledertrexate te verspreiden over 24 uur en kan eventueel gebruik gemaakt worden van symptomatische behandeling van diarree met ondermeer inschakelen van loperamide (Immodium® bv) op dagen dat Ledertrexate® wordt ingenomen. Indien desondanks diarree blijft bestaan kan eventueel Ledertrexate® via inspuitingen in plaats van onder pilvorm worden toegediend. Indien desondanks de klachten aanhouden kan men gebruik maken van andere hetzij klassieke reumaremmers. Als volwaardig alternatief voor Ledertrexate® kan gebruik gemaakt worden van Arava® doch inname van Arava® kan eveneens gepaard gaan met diarree. Andere klassieke reumaremmers zoals Salazopyrine® kunnen overwogen worden doch naar controle van de reuma toe is dit een stuk minder efficiënt dan Ledertrexate® of Arava®. Naast de klassieke reumaremmers kan gebruik gemaakt worden van TNF-blokkers of anti-B cel therapie doch aan het gebruik hiervan zijn strikte voorwaarden gesteld. Evenwel dient men te allen tijde beducht zijn op andere oorzaken van diarree en dient bij aanhoudende diarreeklachten best het advies van een maag-darm specialist ingewonnen te worden.

    Vraag beantwoord in augustus 2010 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Ik werd positief getest op HLA B27, maar er werd geen RA vastgesteld of andere aandoeningen. Is het nodig om me regelmatig opnieuw te laten testen voor eventuele gerelateerde aandoeningen?

    In de eerste plaats dient de betekenis van de term HLA B27 geschetst te worden. HLA B27 is een soort van bloedgroep (vergelijkbaar met klassieke bloedgroep) aanwezig op onze witte bloedcellen. Deze bloedgroep of 'receptor' is aanwezig bij ongeveer 10% van de Belgische bevolking. In de groep van de spondylartropathieën (verzamelnaam voor groep van reumatische aandoeningen waaronder ziekte van Bechterew, psoriasis artritis etc) zien we dat deze bloedgroep aanwezig is bij ongeveer 75 tot 80% van de patiënten. HLA B27 dragerschap is echter niet gelinkt met reumatoïde artritis. Enkel indien klachten aanwezig zijn die zouden kunnen gelinkt zijn met deze groep van reumatische aandoeningen (bv. aanhoudende onverklaarde lage rugpijn, aanhoudende achillespeesontsteking, ontsteking van een of meerdere grote gewrichten zoals bv. knie/enkel/heup etc) heeft het zin dit verder te laten nakijken. Indien geen verdachte klachten aanwezig zijn en/of optreden in de loop van het leven dient geen systematisch onderzoek te gebeuren (de eerste symptomen ontwikkelen zich meestal in de leeftijdscategorie tussen 18 en 45 jaar, meestal bij mannen). Ook herhalen van deze HLA B27 test is zinloos: ofwel ben je drager ofwel niet en deze test verandert niet in de levensloop.

    Vraag beantwoord in augustus 2010 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Als 56 jarige man kreeg ik vorig jaar te horen dat ik RA heb. De reumatoloog zei dat het vrij agressief te keer ging en dat dit typisch is bij mannen. Sedert mei neem ik 10mg Ledertrexate/week, dit gaf weinig effect. Vanaf november nam ik 15mg Ledertrexate en dagelijks 20 mg Arava. Dit had wel effect en ik was bijna pijnloos tot eind maart. Kort ervoor was mijn dosis verminderd tot 7,5 mg Ledertrexate en 10 mg Arava en kreeg ik weer meer pijn. Sinds half april neem ik weer 20 mg Arava en 7,5 mg Ledertrexate. Mijn vraag gaat vooral naar eventuele bijwerkingen op gewicht. Vorig jaar was ik bij het begin van mijn RA 4 kg vermagerd. Sedert maart ben ik weer bijgekomen en weeg ik nu opnieuw in relatief korte tijd 4 kg meer. Zijn die schommelingen in gewicht veroorzaakt door medicatie? Ik ga nochtans iedere dag een uurtje fietsen en ik ben niet veranderd van eetgewoontes. Bovendien vind ik dat mijn borsten precies meer ontwikkeling krijgen. Is dit een eventueel gevolg van de medicatie?

    Normaal verwacht men geen gewichtstoename op Ledertrexate of Arava. Het is natuurlijk niet ondenkbaar dat bij start van de ziekte er een vermagering was door de pijn en minder goed slapen en dat deze kilo's er terug bij gekomen zijn van zodra de ziekte onder controle was. Enkel bij langdurige inname van corticoïden kan men een gewichtstoename verwachten.

    Vraag beantwoord in juli 2010 door Dr. Isabelle Peene, reumatoloog AZ Brugge

    Top

    Ik heb al jaren last van Fibromyalgie, maar vanaf november heb ik heel veel last van enkels en kan ik moeilijk lopen van de pijn. Sinds een maand geleden last van mijn handen en polsen, gevoelige gewrichten. Bloed werd afgenomen en mijn anti ccp waarde bleek 17 te zijn. Er is nu weer bloed afgenomen en nu blijkt mijn anti ccp waarde 0.3 te zijn terwijl mijn klachten verergeren. Kan je anti ccp waarde in zo'n korte tijd sterk dalen. Nu krijg ik geen verwijsbrief voor een reumatoloog.

    Anti-CCP antilichamen worden klassiek geassocieerd aan reumatoïde artritis. Om echter met zekerheid de diagnose van reumatoïde artritis te stellen, dient zwelling te worden vastgesteld ter hoogte van de gewrichten en meestal zal er op dat ogenblik ook nachtelijke pijn zijn en ochtendstijfheid.
    Anticcp antilichamen kunnen ook aanwezig zijn in het bloed een aantal jaren voor start van de ziekte.
    Anderzijds verwacht men eerder een stabiele aanwezigheid van deze antilichamen in het bloed indien er geen reumatische behandeling wordt gegeven. Dus deze daling op zo'n korte tijd is niet echt typisch.

    Vraag beantwoord in juli 2010 door Dr. Isabelle Peene, reumatoloog AZ Brugge

    Top

    Ik ben een vrouw van 71 jaar. Sinds ongeveer 40 jaar gebruik ik Plaquenil 200 mg een maal per dag i.v.m matig ernstige reumatoïde artritis. Omdat de klachten verergerden werd sinds 2 maanden de dosering verhoogd naar 2dd. een tablet Plaquenil. Ik heb nu erg veel last van een polyneuropathie. Kan dit door Plaquenil veroorzaakt worden?

    Mijns inziens niet direct bekend hetzij in heel uitzonderlijke situatie. Best andere oorzaken van polyneuropathie te laten bekijken.

    Vraag beantwoord in juli 2010 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

     

    Ik heb RA en heb al bijna een jaar last van de achillespezen aan beide enkels, soms dik, rood, en loop hierdoor ook moeilijker. Via de reumatoloog heeft dit niets met reuma te maken, wat kan ik hier verder mee doen?

    Misschien kan u hiervoor een fysiotherapeut raadplegen (eventueel op doorverwijzing van uw huisarts of reumatoloog) die dan eventueel een loopanalyse/steunzolen of een lokale aanpak kan voorstellen.

     

    Vraag beantwoord in juni 2010 door Dr. Isabelle Peene, reumatoloog AZ Brugge

    Top

    Hoe gaat het onderzoek naar het vermoeden van reuma? Waar moet je scherp op zijn? Welke vragen moet je stellen om het juiste te krijgen?

    Wanneer een patiënt op consult komt met vermoeden van een reuma wordt in de eerste plaats geluisterd naar de klachten van de patiënt: op basis van het verhaal, al dan niet aangevuld door bijkomende vragen van de arts, kan men een duidelijk patroon in het verhaal herkennen. Op basis van de resem van klachten kan men een duidelijk onderscheid maken tussen ontstekingspijn zoals gezien bij artritis - langdurige ochtend- en startstijfheid, nachtelijke pijn en toename van pijn bij rust of immobilisatie –, en mechanische pijn die vaak voortvloeit uit artrotische processen of overbelasting (startstijfheid die eerder kortstondig is, toename van pijn bij belasting, pijn die verbetert bij rust). Eveneens wordt de persoonlijke medische voorgeschiedenis in kaart gebracht. Deze kan immers elementen bevatten die zinvol kunnen zijn bij het stellen van diagnose of kunnen wijzen op vroegere reumatische problemen waar men toen nooit bij stilgestaan heeft. Tevens wordt de familiale voorgeschiedenis nagevraagd: bij een aantal reumatische aandoeningen kan dit belangrijk zijn. Tevens worden vragen gesteld naar afwijkingen buiten de gewrichten die een uiting kunnen zijn van reumatische processen: huidafwijkingen, aanwezigheid van droge ogen of droge mond, aanwezigheid van aften, verkleuren van de vingers. Navraag naar klachten van kortademigheid, hoesten, aanwezigheid van buikklachten enz. Na een grondig vraaggesprek, volgt het klinisch onderzoek. Bij dit klinisch onderzoek worden alle gewrichten betast en nagekeken op zwelling, bewegingsmogelijkheden en wordt nagevraagd of druk resulteert in pijn. Bij aanwezigheid van klachten ter hoogte van de wervelkolom kan deze uitgebreid onderzocht worden. Tevens dient ook een grondig lichamelijk onderzoek te gebeuren waarbij zowel de huid en aanhangsels bekeken wordt (bv nagels, haren enz...), de klieren betast worden, een long- en hartonderzoek, een onderzoek van de buikorganen enz. Op basis van vraaggesprek en klinisch onderzoek, kan men in de meerderheid van de gevallen tot een diagnose komen. Aanvullende onderzoeken zoals bloed en/of urine onderzoek, radiografieën dienen vaak ter ondersteuning of ter uitsluiting van andere aandoeningen.

    Vraag beantwoord in juni 2010 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Ik sukkel al jaren met spierpijnen, vooral in nek/schouders en onderrug. De dokter zegt altijd maar dat het stress is... Ik voel het echter anders aan. Als ik nu een paar dagen thuis ben van 't werk gaat het beter, maar weg is het nooit! 1 dag gewerkt en de enorme spierpijn is er weer! Ben ook al jaren verschrikkelijk vermoeid, en volgens mij kwam dit allemaal tegelijk. Is het nuttig een reumatoloog te raadplegen? Of is het toch maar gewoon van stress? Ik ben enorm onzeker, omdat niemand me serieus neemt.

    Klachtenpatroon eerder vaag, maar te noteren is dat in de beginfase bepaalde reumatische entiteiten een vrij vaag (= klachten niet uitgesproken karakteristiek voor een of andere aandoening) verloop kennen. Mijns inziens denk ik dat er zeker een plaats is voor een consult bij de reumatoloog.

    Vraag beantwoord in mei 2010 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Ik ben 50 jaar en heb bijna 6 jaar RA of PA, de reumatologe is er nog steeds niet uit. Neem 15mg Ledertrexate per week en 7mg foliumzuur plus pijnstillers zoals Brufen en Dafalgan. Regelmatig heb ik pijn rechts ter hoogte van hartstreek dat ook samen gaat met pijn in het hoofd rechts en minder goed kunnen ademen, ook concentratieproblemen. Er is ook ontdekt dat ik een onregelmatige hartslag heb. Twee jaar geleden onderging ik volledige bodyscan en vond men dat de facetgewrichten van de ribben ontstoken waren. Kan dit mijn hartslag en hartfunctie verstoren? Wat kan ik doen?

    De exacte vraagstellling is mij niet zo duidelijk. Globaal gezien bestaat er mijn inziens geen rechtstreeks verband tussen het voorkomen van een onregelmatige hartslag en de diagnose van inflammatoir reumatisch lijden. Ook facettair lijden is mijn inziens daar niet onmiddellijk aan gerelateerd. Indien u inderdaad soms pijn heeft ter hoogte van de hartstreek, dan kan u dit misschien beter eens bespreken met je huisarts.

    Vraag beantwoord in mei 2010 door Dr. Isabelle Peene, reumatoloog AZ Brugge

    Top

    Tot 2 weken geleden nam ik dagelijks 3 g paracetamol en gemiddeld 2 tradonal van 50 mg. Afbouwend van deze medicatie ben ik overgeschakeld naar pleisters Durogesic 12µ/h om de 3 dagen. 's Avonds 2x500mg gambaran en wekelijks 5 ledertrexate.

    Wat is de bedoeling van deze vervanging van paracetamol en tradonal naar pleisters? De pijn is nu weer scherper dan tijdens de inname van paracetamol en tradonal.

    Over welke vorm van RA spreken we hier? Milde of ernstige vorm of meer wisselende vorm van RA?

    A) Paracetamol, tradonal en durogesic zijn allemaal pijnstillende middelen en hebben vooral een symptomatische (vertaald: ondersteunende) rol in de behandeling van pijnklachten. In het gebruik van deze pijnstillende middelen spreekt men van verschillende trappen.

    Trap 1: paracetamol en anti-inflammatoire middelen zoals bv gambaran, ibuprofen, diclofenac enz.

    Trap 2 omvat middelen zoals tramadol, tramium enz.

    Trap 3 omvat opioïden zoals durogesic enz.

    Wanneer trap 1 ontoereikend is wordt overgeschakeld naar trap 2; wanneer trap 2 ontoereikend wordt, naar middelen van trap 3. Vaak worden middelen van trap 1 en trap 2 gecombineerd. Vandaar ook de logische stap in het uw verhaal.

    B) Evenwel:

    1. de zoektocht naar ideale pijnstilling is een individueel gegeven en is vaak een tocht met vallen en opstaan;
    2. de vraag dient altijd gesteld te worden, in de context van een reumatisch lijden, of in plaats van aanpassen van pijnstilling geen aanpassing van de basistherapie dient te gebeuren. Pijnstillers hebben een ondersteunende rol en gaan hoogstens de scherpe randen van de pijn wat minder scherp laten lijken. Zij gaan niets veranderen aan de onderliggende activiteit van ons immuunsysteem.

    C) Verder vertelt de intensiteit van de pijn over het karakter van een reumatoïde artritis. Het mild of ernstig zijn wordt bepaald door verschillende factoren: de aanwezigheid van schade van bij het begin; de graad van ontsteking; de aanwezigheid van reumafactor en CCP antistoffen. Deze factoren bepalen het natuurlijk verloop van dit ziekteproces en met andere woorden de kans op schade. Zo gaat een persoon met RA die geen schade heeft bij aanvang, geen reumafactor heeft en geen CCP antistoffen vertoont, minder kans hebben op ontwikkelen van schade, dan wanneer diezelfde persoon bij begin reeds schade heeft en eveneens in zijn bloedbeeld een positieve reumafactor en CCP antistoffen heeft.

    D) Tenslotte kan pijn in de context van RA een gevolg zijn van ofwel meer ontstekingsactiviteit ofwel van een gewricht dat beschadigd is.

    Vraag beantwoord in mei 2010 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Met ons dochtertje van 4 jaar belandden we bij spoedgevallen met overklaarbare pijn in de schouder, uitstralend naar nek en elleboog. Er volgt ziekenhuisopname, bloedafname en foto van de elleboog. De kinderarts besluit: juveniel gewrichtsreuma. De behandeling start met minimum 1 jaar ontstekingswerende medicatie, gecombineerd met maagbeschermende siroop. Komt de diagnose niet te snel? Kan het niet "geknelde zenuw", "groeipijn" of iets anders geweest zijn? Is de behandeling goed gekozen? Is het onverantwoord om eventuele volgende "opstoot" af te wachten? Wat kan je als ouder doen op zo'n moment? Zijn er alternatieven? Ik denk aan osteopaat, acupunctuur, homeopathie? Waar mogen wij ons aan verwachten?

    Juveniele gewrichtsreuma komt niet zo frequent voor en is een vrij ernstige diagnose die een belangrijke impact heeft op de levensloop van het kind en belangrijke zorg en bezorgdheid meebrengt voor de omgeving. Uiteraard is het moeilijk zonder kennis van het dossier en zonder patientje in kwestie gezien te hebben, een oordeel te vellen of het gaat om een echt reumatisch lijden dan wel bv. groeipijnen. Een second opnion door een echte kinderreumatoloog (pediater met specialisatie reumatologie) lijkt mij dan ook op zijn plaats om deze diagnose te kunenn weerhouden. Ontstekingswerende medicijnen bij langdurig gebruik hebben potentieel een aantal nadelige gevolgen en dienen dus ook met omzichtigheid gebruikt te worden. Rol van alternatieve geneeswijzen kan, op voorwaarde dat de klassieke therapie de voorrang krijgt. Indien het zou gaan om mijn kind zou ik in de eerste plaats een confirmatie willen van de diagnose door een kinderreumatoloog vooraleer de rest van de situatie onder ogen te nemen.

    Vraag beantwoord in mei 2010 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Ik heb sinds enige maanden pijnlijke, stijve vingers met gezwollen knokkels. Mijn RF is 140, BSE 12, en anti-CCP 2.1. Wat leidt u hieruit af?

    Ik denk dat het in eerste instantie aangewezen is dat iemand de handen nakijkt naar de al dan niet aanwezigheid van artritis. Op zich kunnen de vermelde afwijkingen wel passen bij beginnende reumatoïde artritis, anderzijds zien we soms ook een RF bij patienten die geen reumatisch lijden hebben. Ik ben er van overtuigd dat u zich best eens laat nakijken alvorens hier besluiten uit te trekken.

    Vraag beantwoord in mei 2010 door Dr. Isabelle Peene, reumatoloog AZ Brugge

    Top

    Gisteren te horen gekregen van de reumatoloog dat er reumaknobbels via de CT-scan in mijn longen zijn geconstateerd. Wat betekent dit, heeft dit een naam, en zijn er beelden van?

    Reumatoide artritis is een chronische inflammatoire systeemziekte die bij voorkeur de gewrichten treft volgens een klassiek symmetrisch patroon. Evenwel kunnen bij langbestaande reumatoïde artritis ook andere weefsels betrokken worden: meest frequent zijn de RA-noduli of reumaknobbels, een ontsteking van onderhuids vetweefsel. Meestal zonder belangrijke gevolgen. De ziekte kan zich ook manifesteren t.h.v. de serosa of vliezen die hart en longen bekleden. De nieren kunnen betrokken raken en aanleiding geven tot lekken van nierfilters met verlies van eiwit en destructie van deze filters. Tenslotte kan deze aandoening zich ook t.h.v. de longen manifesteren en dit op twee manieren.

    1. het kan de tussenschotten doen ontsteken: interstitiële pneumonitis wat de zuurstofopname kan verstoren en leidt tot kortademigheid,
    2. het kan ook aanleiding geven tot organisatie van de witte bloedcellen in ontstekingshaarden die men reuma-noduli ter hoogte van longen noemt. Dit laatste wijst er op dat vooral een specifiek onderdeel van het immuunsysteem betrokken is bij de ziekte. Bepaalde therapieën zoals rituximab kunnen hier een belangrijk voordeel bieden.

    Beelden:

    Vraag beantwoord in april 2010 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Heb sinds 1,5 jaar een stijve rug bij het opstaan (iedere dag... ). Word vaak al vroeg in de ochtend wakker door de pijn. Dit is na dag bedlegerigheid door ziekte de volgende dag nog erger. Meestal zakt de pijn wel weg na het opstaan en douchen. Soms duurt het langer. Diclofenac wil soms nog wel eens helpen om de ochtendstijfheid een beetje te voorkomen ('s avonds innemen, retard). Er zijn anti-ccp stoffen aangetroffen in mijn bloed (normaal is tussen 0 en 7, bij mij was het eerst 23 en een paar maanden later 55). Verder heb ik veel spierpijn en pijn in mijn knieën bij traplopen. Ben eens bij een reumatoloog geweest, maar die zei dat ik geen reuma had (geen opgezette vingerkootjes e.d.) Heb nog steeds geen zwellingen of roodheid bij mijn gewrichten, maar wel pijn dus... Wat kan het nu wel zijn? Moet ik denken aan een reumatische aandoening door de anti-ccp uitslagen?

    Enkele elemententen dienen op er rij gezet te worden:

    1. RA is een chronische systemische inflammatoire aandoening die bij voorkeur kleine hand- en voetgewrichten treft en ook andere 'perifere' gewrichten zoals polsen, ellebogen, schouders, heupen, knieën en enkels. De wervelzuil - dus ook de lage rug - wordt door deze aandoening niet getroffen. Aldus dient oorzaak voor deze klachten ergens anders gezocht te worden.
    2. Aanwezigheid van CCP-antistoffen: voor betekenis hiervan verwijs ik naar mijn antwoord, reeds opgenomen in vroegere vragen.
    3. Veralgemeende spier en gewrichtspijnen: voor definitieve diagnose van RA wordt gebruik gemaakt van internationale criteria. Deze criteria zijn vrij strikt maar zijn bedoeld om een correcte diagnose te stellen. Immers de impact van deze diagnose is te belangrijk voor de patiënt zelf. Evenwel kunnen deze klachten de voorbode zijn van een beeld dat misschien naar de toekomst toe evolueert naar een echte reumatoïde artritis, temeer gezien aanwezigheid van CCP-antistoffen. In deze context dient kritische en regelmatige opvolging door arts te gebeuren. Naar eventuele behandeling toe in deze fase: hier stelt zich de vraag naar plaats van anti-reumatica: dit vormt momenteel het uitgangspunt van meerdere internationale studies doch worden resultaten afgewacht. Vandaar dat best dan ook symptomatisch, in functie van klacht, behandeld wordt. Toch primeert hier voldoende informatiegeving naar patiënt toe omtrent alarmtekenen en dient patiënt op regelmatige tijdstippen gezien te worden.

    Gezien een toch vrij complex probleem met hinderlijke klachten en vele vragen en vermits een aantal klachten, op uitzondering van de rugklachten, meen ik dat best opnieuw het advies van een reumatoloog dient ingewonnen te worden.

    Vraag beantwoord in april 2010 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Is er een verband tussen scleritis van het oog en reuma?

    Scleritis is een zeldzame, ernstige aandoening waarbij de harde oogrok (de witte buitenkant van het oog) ontstoken is. De aandoening komt meer voor bij vrouwen en gaat vaak gepaard met ziekten zoals reumatoïde artritis. De belangrijkste symptomen zijn heftige pijn in het oog, roodheid van het oogwit en excessief tranen. Als scleritis gepaard gaat met reumatoïde artritis, kunnen de aanvallen herhaald optreden. Ernstige gevallen veroorzaken soms perforatie van de oogrok en blindheid.
    Als u een van deze symptomen hebt, raadpleeg dan onmiddellijk de arts. De ontsteking kan worden bestreden met ontstekingsremmende oogdruppels (Geneesmiddelen voor de ogen), en in geval van reumatoïde artritis, ook met immunosuppressiva, middelen die het immuunsysteem onderdrukken.

    Vraag beantwoord in april 2010 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top

    Ik heb al jaren last van artritis psoriatica en gebruikte eerst methotrexate, maar nu Arava en 1 tablet prednisone. De laatste tijd heb ik meer last van handen en pols. Wat te doen verder?

    Moeilijk om hier een duidelijk antwoord te formuleren. Dit is veeleer een consultatievraag dan wel een algemene vraag. Ik ken noch het dossier noch de antecedenten noch kan ik een klinisch oordeel vellen over de gewrichtstoestand. Aldus is het dan ook moeilijk om een antwoord te formuleren op deze vraag. Best dient deze situatie bekeken te worden door een arts met voorkeur naar een reumatoloog. Indien de ontsteking onvoldoende gecontroleerd is kan eventueel overwogen worden, mits rekening houdend met terugbetalingscriteria, om een TNF-blokker te starten.

    Vraag beantwoord in maart 2010 door Dr. Klaas Vandevyvere, reumatoloog, AZ groeninge

    Top